Çocuklar ve Duygular

Çocuklar duygularını erken yaşlarda sözel olmayan ifadelere bakarak anlayabilirler. Kelimeler sonradan öğrenilir ve etkili kullanılması için zaman gerekir. Yani hisstettiğiniz duygunun ne olduğunu, neden öyle hissettiğinizi, ihtiyacınızın ne olduğunu açıklamanız çocuk için bir öğrenme deneyimi olacaktır. Eğer çocuklara 'Şu an kızgınım, dediklerimi dinlemiyorsun' dediğinizde çocuklar sizin yüzünüzdeki öfkenin nedenini anlayabilecektir. Her duygu susamak, acıkmak, üşümek kadar doğaldır. Hatta bunlarında bir his, bir duygu olarak kabul edebiliriz. Dolayısıyla birine öfkelenmek, bir şeyden korkmak, üzülmek, sevinmek, kıskanmak, özlemek, endişelenmek son derece doğaldır. Ancak ve ancak duygu sonrasında ulaştığınız düşünce ve davranış doğru ya da yanlış olabilir. Örneğin, bir çocuk aileye yeni katılan bir bebeği kıskanabilir. Ama bu duygunun akabininde kendini değersiz ve ona verilen ilginin çalındığı düşüncesine kapılırsa bu düşünceye müdahale edilmesi gerekir. Ebeveyn olarak çocuğun duygusunu kabul etmekle başlayabilir, onu dinleyebilir, duygusunu anlamlandırırken ister istemez (bir çocuk olduğu için) yaptığı çarpıtmaları düzeltebilirsiniz. Önce kabul edici bir dinleme, sonra herkesin bu duyguları hissedebileceği ve ardından o duyguya yol açan ihtiyacı giderecek müdahaleyi yapmak iyi bir müdahale yolu olabilir. Somutlarsak arkadaşını kıskanan bir çocuğa 'Kıskanma seni de seviyoruz' yerine 'Arkadaşını kıskanıyorsun, onunla daha fazla ilgilenildiğini düşündüğün için belki kızgınsın, arkadaşlarının seninle eskisi kadar ilgilenmediğini düşündüğün için belki kızgınsın, arkadaşlarının seninle eskisi kadar ilgilenmediğini düşünüyor olabilirsin. Gel bu sorunu çözmek için neler yapabileceğimizi konuşalım' diyebilirsiniz.

Uzman PSİKOLOG

Mine ARĞAN